Από μικρή έμαθε να περπατά στην άκρη του κόσμου
της, εκεί όπου οι άλλοι όριζαν τα όριά της πριν ακόμη τα καταλάβει η ίδια. Η
ζωή της έμοιαζε με δωμάτιο χωρίς παράθυρα: φως έμπαινε μόνο από τις χαραμάδες,
κι αυτό δανεικό.
Στην ενηλικίωση πίστεψε για λίγο πως θα ξέφευγε.
Μα ό,τι νόμιζε πως ήταν σωτηρία, έγινε καινούργιο βάρος. Οι άνθρωποι γύρω της
μιλούσαν για έρωτα, για σιγουριά, για “ένα καλύτερο αύριο”. Εκείνη μόνο άκουγε, δεν ένιωσε ποτέ αυτές τις λέξεις να κατοικούν μέσα της.
Έζησε τη ζωή της σαν σκιά, πολύ πικρή σκιά, με στιγμές που άγγιζαν
την ευτυχία αλλά ποτέ δεν την κρατούσαν. Κι όταν κατάλαβε πως είχε χάσει και
την τελευταία της δύναμη, ήταν ήδη αργά για να αλλάξει πορεία. Δεν της έμεινε
τίποτε άλλο παρά να σωπάσει, ίσως από ντροπή, ίσως από εξάντληση, ίσως από μια
παλιά συνήθεια που τη συνόδευε πάντα: να μην ενοχλεί.
Ο θάνατός της πέρασε σχεδόν αθόρυβα. Μα εκείνοι
που τη γνώρισαν έμειναν με την πικρή αίσθηση ότι μέσα της έκρυβε έναν ολόκληρο
κόσμο που δεν είχε προλάβει να μιλήσει. Κι έτσι, η ιστορία της έμεινε πίσω σαν
ένας ψίθυρος: υπενθύμιση πως η σιωπή μπορεί να γίνει ασήκωτο φορτίο και πως
μερικές ζωές χάνονται πριν καν τους δοθεί η ευκαιρία να αρχίσουν.
Το όνομά της ήταν Zelda Fitzgerald (24 Ιουλίου
1900 — 10 Μαρτίου 1948). Από νωρίς έγινε πρόσωπο της επιθυμίας και της
διασκέδασης, όμως η ζωή της δεν έμεινε εκεί: υπήρξε συγγραφέας, ζωγράφος και
χορεύτρια. Ο άντρας της, ο διάσημος F. Scott Fitzgerald, δεν την είχε μόνο ως
μούσα, διάβασε τα ημερολόγιά της και ενσωμάτωσε τα λόγια της στα δικά του
βιβλία, αποκομίζοντας δόξα και κέρδη από ιδιωτικά κείμενα που ήταν δικά της.
Όταν εκείνη τόλμησε να γράψει και να εκδώσει το δικό της μυθιστόρημα, εκείνος
προσπάθησε να το εμποδίσει και να περιορίσει τη φωνή της.
Η περίπλοκη πορεία της περιλάμβανε νοσηλείεςκαι
σκληρές θεραπείες, η διάγνωσή της και η αιτία των περιορισμών της
αμφισβητούνται σήμερα. Τελικά, το 1948, η Zelda βρήκε τραγικό τέλος σε μια
φωτιά στο Highland Hospital του Asheville, κλειδωμένη σε θάλαμο, δεν κατάφερε
να σωθεί. Η ιστορία της συχνά μειώνεται σε ένα στερεότυπο, «η τρελή γυναίκα του
συγγραφέα», ενώ στην πραγματικότητα
αφορά την αφαίρεση της δημιουργίας, την παραμέληση και την προσπάθεια μιας
γυναίκας να διεκδικήσει τη δική της τόλμη και φωνή.
Να θυμόμαστε το έργο της: το Save Me the Waltz,
τους πίνακες και τις επιστολές της. Να επαναφέρουμε το όνομά της με σεβασμό: Zelda
Fitzgerald, και να μη συγχέουμε την
έμπνευση με την ιδιοκτησία των λέξεων.
